Vergroening van kunststoffen biedt prima kansen voor CO2-reductie

De productie van bio-based plastics in de EU is nog beperkt. Hier tegenover staat dat oppervlakte-actieve stoffen – veel gebruikt in bijvoorbeeld shampoos – al wél een hoog percentage aan bio-based chemicaliën laat zien. Gemiddeld is slechts 0,4% van de plastics die in de EU worden geproduceerd bio-based. Dit terwijl bio-based chemicaliën een belangrijke mogelijkheid bieden aan de chemische industrie om de CO2-uitstoot te reduceren.

De productie van alle bio-based chemicaliën binnen de EU wordt geschat op 4,7 miljoen ton per jaar, wat gelijk staat aan 3% van de totale fossiele en bio-based productie. Het totale CO2-reductie potentieel door biobased chemicaliën in te zetten wordt geschat op 2500 miljoen ton CO2/jaar. In Parijs is afgesproken dat de opwarming van de aarde onder de 2 °C moet blijven. Voor de EU betekent dat een reductieverplichting van 40% CO2.

De chemie is een belangrijke sector binnen de Nederlandse industrie. De sector is verantwoordelijk voor 18% van de export van goederen. De bijdrage aan de uitstoot van CO2 is 68 Mton CO2/jaar. Het CO2-reductie potentieel voor bio-based chemicaliën in Nederland wordt geschat op 20 Mton CO2/jaar (zie ook Roadmap voor de chemische industrie, VNCI).

In het Rijksbrede programma Nederland Circulair 2050 wordt bio-based als een belangrijke oplossing gezien voor het vervangen van fossiele producten. Zo vormt het thema ‘Verschuiving van fossiele naar hernieuwbare grondstoffen’ één van de vijf doelstellingen in de transitieagenda voor de maakindustrie. Daarboven is de grootschalige inzet van bio-based kunststoffen onderdeel van één van de drie doelstellingen voor kunststoffen. Maar ondanks de populariteit van bio-based kunststoffen – bijvoorbeeld in de productie van wegwerpartikelen en verpakkingen - laten de getallen nog slechts een bescheiden bijdrage van bio-based producten zien.

Dit blijkt uit een nieuwe studie die ook aantoont dat de markt van elke productcategorie ander gedrag laat zien op basis van de volwassenheid van de markt, marktpotentieel en het percentage bio-based chemicaliën. Deze studie vormt de eerste stap om beleidsmakers te informeren over het nog onbenutte potentieel -en daarmee kansen-, van de bio-based chemicaliënmarkt. Bovendien biedt de studie nieuwe inzichten in belangrijke drivers en hindernissen van de markt in bio-based producten.

“Wij zijn erg trots op dit resultaat” aldus Jurjen Spekreijse, één van de onderzoekers die namens de Twentse Biomass Technology Group b.v. (BTG) aan het project heeft gewerkt, “wij hebben door deze studie de huidige marktsituatie goed in beeld gebracht en veel data openbaar en inzichtelijk gemaakt. Aan de andere kant laat deze studie ook goed zien welke gegevens moeilijk zijn te achterhalen en nog nader onderzocht dienen te worden.”

Het prestigieuze Joint Research Centre (JRC), het onafhankelijke onderzoekscentrum van de Europese Commissie, heeft samen met BTG een nieuwe studie gepubliceerd. Deze studie schetst de potentie van 10 cruciale categorieën van bio-based chemicaliën in de Europese markt. Aangezien bio-based chemicaliën nog niet nauwkeurig zijn gedefinieerd in de Europese statistieken bieden deze beperkt inzicht in markttrends.

“Het beschikbaar hebben van een veelomvattende database met al deze informatie is een geweldige kans voor ons”, zegt Claudia Parisi, een van de JRC-wetenschappers die bij de studie is betrokken, “omdat we nu in staat zijn om een omvattende analyse toe te passen op deze 10 productcategorieën. Deze stap is cruciaal voor het identificeren van markt- en ontwikkelingskansen.”

Beleidsmaatregelen gericht op het stimuleren van de bio-based markt kunnen gebruikt worden om investeringen te stimuleren. Als er goede bio-based alternatieven in de markt beschikbaar zijn, kan het gebruik hiervan verplicht worden om de commerciële vraag te vergroten. Dit wordt in een aantal landen al toegepast op bijvoorbeeld smeermiddelen voor kettingzagen. Een derde optie is het invoeren van een zoveel besproken koolstofheffing om bio-based producten een betere marktpositie te geven.

Lees hier het volledige rapport in het Engels op de website van de JRC.