SER-advies – Duurzaamheidskader Biomassa – ‘Biomassa in Balans’

Persbericht - 8 juli 2020

Algemene beschouwing

De SER heeft in haar advies een duurzaamheidskader gepresenteerd waarbij zowel de herkomst, productie als ook de toepassing van biogrondstoffen worden geëvalueerd.

BTG onderschrijft volledig het belang van een duurzame herkomst en productie van biogrondstoffen, evenals de inzet op een zo hoogwaardig mogelijke toepassing. René Venendaal, algemeen directeur van BTG: “Dit is precies wat we met de BTG-bedrijven al jaren doen en wat we stap-voor-stap verder willen ontwikkelen voor de maatschappij.”

Tegelijkertijd moeten we waken voor een overhaaste afbouw van ‘laagwaardige toepassingen’ zoals warmte en elektriciteitsopwekking uit vaste biomassa die nergens anders inzetbaar blijken te zijn. Geothermie, aquathermie en warmtepompen zijn niet overal beschikbaar of geschikt om in te zetten. Maatwerk d.m.v. regionale warmteplannen blijft absoluut noodzakelijk. Hierbij kan energie uit regionale biomassa (‘uit de regio, voor de regio’) ook een cruciale rol van betekenis (blijven) spelen. Het is overigens goed om te zien dat er volop ruimte lijkt te worden geboden voor biogas uit natte biomassa, hetgeen ook in lijn is met de Kamerbrief Groen Gas van het Ministerie van EZK eerder dit voorjaar. Dit biedt nog veel ontwikkelkansen voor de Regionale Energie Strategieën, vooral in de landelijke gebieden in Nederland, bijvoorbeeld in Twente en de rest van Overijssel.

Als het gaat om de hoogwaardige toepassingen stelt René Venendaal: “We zullen we ons niet blind moeten staren op de toepassingen in uitsluitend materialen en chemie. Om 100% producten op basis van duurzame biomassa te kunnen ontwikkelen is nog veel tijd nodig. En ook in de huidige chemie en in de industrie vindt de productie van materialen, brandstoffen en energie juist simultaan plaats.”

Een gefaseerde en stapsgewijze opbouw naar steeds meer toepassingen met een hogere toegevoegde waarde is volgens de inschatting van BTG het meest duurzame, kosteneffectieve en werkbare traject. Een traject dat overigens veel onderzoek, ontwikkeling, tijd en geld gaat kosten.

Leveringszekerheid

In het gehele advies missen we de gedachte van ‘leveringszekerheid’. In het Europese beleid wordt, en ook eerder in het Nederlandse beleid werd, belang gehecht aan het zo veel mogelijk beperken van de afhankelijkheid van sterke buitenlandse mogendheden (Saoedi-Arabië – fossiele olie, Rusland – fossiel aardgas) die om geopolitieke redenen baat kunnen hebben bij het dichtdraaien van cruciale brandstofkranen. Nederland moet daarin niet naïef zijn. Bij benutting van duurzame biomassa uit Nederland en biomassa-rijke gebieden in Europa (bijvoorbeeld Scandinavië) blijft Nederland relatief onafhankelijker dan grootschalige import van bijvoorbeeld aardgas uit Rusland (met alle nadelen van dien).

Meten met twee maten

BTG proeft een ‘selectief shop-gedrag’ om onderdelen uit het Klimaatakkoord weg te halen. In die zin is het SER-advies niet consistent (‘fair trade’ wel voor biogrondstoffen, maar niet voor groene stroom uit het buitenland (opgewekt door zon, wind en waterkracht), fossiele grondstoffen uit fossiel-rijke landen, import van buitenlands voedsel en veevoer (bijvoorbeeld uit arme gebieden in Afrika en Azië waar de bevolking nog honger lijdt), import van kunstmest en zeldzame grondstoffen voor bijvoorbeeld smartphones en accu’s voor elektrische auto’s, etc.). De altijd opgaande ‘Wet van de Onbedoelde Effecten’ lijkt nauwelijks meegenomen te zijn.

Het ideaal blokkeert het goede

Het ideale plaatje lijkt al morgen te moeten worden ingevuld. Als dat niet kan wordt maar besloten om vooral maar met fossiele brandstoffen door te stoken. Typerend en schokkend zijn uitspraken in de media om fossiel aardgas te verkiezen boven duurzame biomassa. Terwijl de koolstofcyclus van aardgas enkele honderden miljoenen jaren is en die van biomassa een paar maanden tot hooguit tientallen jaren.

Nederland hekkensluiter in Europa

Nederland is nog altijd de Europese hekkensluiter op het gebied van duurzame energieopwekking en speelt bioenergie een cruciale rol in alle Europese duurzame energiescenario’s. Ondertussen is Nederland wel het hardst schreeuwende jongetje van de klas. We zijn goed in het alsmaar nieuwe plannen maken in een doorgeslagen poldermodel en langzame vergunningentrajecten. Concrete acties in gang zetten, al doende leren en het geleerde snel in de praktijk brengen door innovaties toe te passen op bestaande systemen wordt zo ontmoedigd.

Nederland hekkensluiter


Meer in detail

In het advies worden enkele ongelukkige constateringen en aanbevelingen gedaan, die geen hoger doel dienen:

• De SER stelt “het is niet geloofwaardig dat voor het merendeel van de kleinere installaties geen Omgevingswetvergunning nodig is”. Onzin. Bioenergie-installaties zijn zogenaamde standaardinstallaties. De emissie-eisen en overige regels staan in het zogenaamde ‘Activiteitenbesluit’, waar eerder goed over nagedacht is. De Natuurwet-vergunning regelt de depositie. Het verzwaren van vergunningseisen door een Omgevingsvergunning aan te moeten vragen leidt tot onnodige lastenverzwaring en dient geen verder doel.

• De SER stelt: “Verbranding met een te lage milieuprestatie zoals oudere conventionele en openhaarden en kachels moet worden ontmoedigd. Zodoende is de SER ook tevreden dat de subsidie op pelletkachels dit jaar is gestopt.” Van dit rijtje zijn juist de pelletkachels de installaties met de beste rendementen en laagste emissies. De SER vraagt om gedragsbeïnvloeding om stoken op dagen met ongunstige weersomstandigheden te vermijden. Wil men effectief stof- en NOx-emissies willen verminderen, dan mag men hier nog wel forser op inzetten. Bioenergieinstallaties, óók die met een vermogen van 1 – 5 MW hebben een veel lagere stof- en NOx-emissie dan deze particuliere houtkachels. We hebben overigens geen bezwaar tegen verder aanscherping van de emissie-eisen voor installaties tussen de 1 en 5 MWth, mits de SDE+ daar rekening mee houdt.

Voor meer informatie:

René Venendaal
Algemeen directeur
BTG Biomass Technology Group BV
www.btgworld.com
www.linkedin.com/in/renevenendaal
M 06 2153 7266  

Martijn Vis
Duurzaamheidsexpert BTG
053 486 1186
 
www.twitter.com/btgworld
www.twitter.com/renevenendaal